Summary of Chapter 53 of NOLI ME TANGERE of JOSE RIZAL (Tagalog)

Chapter 53- Summary of Chapter 53 of  NOLI ME TANGERE of JOSE RIZAL (Tagalog)

Buod ng Kabanata  53

Ang Mabuting Araw ay Nakikilala sa Umaga

Maraming haka-haka tungkol sa ilaw na nakita sa libingan nang nagdaang gabi. Ayon sa mg Kapatiran ng San Francsico, may dalawampung kandila ang nakasindi. Si Ermana Sipa naman ay nagsabi na nakarinig siya ng panaghoy samantalang ang kura ay nagpaalaala sa mga kaluluwa sa purgatoryo.

 Nag-uusap si  Don Filipo at Pilosopong Tasyo tungkol sa pagtanggap ng alkalde sa pagbibitiw ni Don Filipo.

Hindi sang-ayon si  Pilosopo Tasyo na nagsabi ng kaniyang obserbasyon tungkol sa mga nangyayari sa bayan. Ang mga paglalakbay ng mga kabataan sa Europa ay nagdadagdag ng maraming kaalaman at tapang ng loob upang salungatin ang simbahan.

Sa pagpapalitan nila ng kuro-kuro, napansin ni Don Filipo na mahina na si Pilosopong Tasyo. Pinayuhan niya itong uminom ng gamut pero tumanggi ang matanda.

Sak kaniya, ang mga mamamatay na ay hindi na kailangan ng gamot. Pinakiusapan niya si Don Filipo na sabihin kay Ibarra na makipagkita sa kaniya dahil malapit na siyang mamatay.

Nagpaalam na si Don Filipo kay Pilosopong Tasyo.

.

Summary of Chapter 52 of NOLI ME TANGERE of JOSE RIZAL (Tagalog)

Chapter 52- Summary of Chapter 52 of  NOLI ME TANGERE of JOSE RIZAL (Tagalog)

Buod ng Kabanata  52

Ang Baraha ng Patay at ang mga Anino

Tatlong anino ang nag-uusap sa ilalim ng pinto ng libingan nang gabing yaon. Hinihintay nila Si Elias.

Napag-usapan nila kung bakit sila pumayag na lusubin ang kumbento. Ang isa ay napangakuan daw ni Ibarra  na ipagagamot ang asawa sa Maynila.

May dumating na isang tao na nagpaliwanag na hindi kaagad siya nakarating dahil siya ay sinusubaybayan ng sibil. Inutusan niya ang mga dinatnan niya na maghiwa-hiwalay muna sila at bukas nila tatanggapin ang mga sandata. Ipinagbunyi nila si Crisostomo Ibarra.

Naiwan ang bagong dating na naghintay pa sa ikalawang anino. Sa sinilungan nila nagkita ang dalawa.Sa ibabaw ng puntod ay nagsugal sila pampalipas ng oras.  Ang mas mataas na lalaki ay si Elias at ang may pilat sa mukha ay si Lucas.

Natalo si Elias at umalis na. Dalawang sibil na nag-uusap tungkol sa paghuli kay Elias ang nakasalubong si Lucas.

Sinabi ni Lucas na siya ay papunta sa simbahan para magpamisa.

Pinakawalan nila si Lucas nang makita ang pilat nito. Ang sunod naman nilang sinita ay si Elias na sinabing hinahabol niya ang taong may pilat dahil ito ang bumugbog sa kaniyang kapatid. Hinabol ng mga sibil si Lucas

Chapter 51- Summary of Chapter 51 of NOLI ME TANGERE of JOSE RIZAL (Tagalog)

Chapter 51- Summary of Chapter 51 of  NOLI ME TANGERE of JOSE RIZAL (Tagalog)

Buod ng Kabanata  51

Mga Pagbabago

Nakatanggap ng sulat si Linares mula kay Donya Victorina tungkol sa utos nitong paghahamon sa alperes. Binalaan ng Donya na ibubunyag niya ang katotohanan na hindi naman talaga siya kagaya nang pinalabas nila. Pinangakuan din niya ng maraming pera ang binata kung susundin siya nito.

 Nabalisa siya dahil sa ginigipit siya ng Donya.

Nagmano si < Kapitan Tiyago kay Pari Salvi. Naging mabait ang kura kay Ibarra. Si Pari Damaso na lang ang kanilang problema sa pagpapatawad.

Pumasok si Maria sa kaniyang kuwarto kasama ang kaibigan na si Victoria.

Si Sinang na napagtanungan ni Ibarra ang nagsabi dito na kalimutan na siya ng binataIbig niyang makausap ng sarilinan si Maria Clara. Umalis din kaagad siya. .

Nang mamatay ang kanilang nuno, umuwi sila sa lalawigan para asikasuhin ang naiwang kabuhayan.

Isang kamag-anak nila ang nagbunyag ng kanilang lihim na pinatunayan ng matadang utusan. Ang utusan palang ito ay ang kanilang ama.

Ang kasintahan ng kapatid ni Elias ay ipinakasal ng magulang sa iba. Naglayas ang kapatid niya at lumipas ang ilang buwan, natagpuan itong patay.

Umalis si Elias sa kanilang lalawigan at nagpagala-gala na lamang.

Sa pagpapapalitan ng kuro-kuro, sa huli ay nakiisa si Ibarra sa mga nangyari kay Elias pero naniniwala siya ang sama ay hindi napupuksa  ng sama rin.

Summary of Chapter 50 of NOLI ME TANGERE of JOSE RIZAL (Tagalog)

Chapter 50- Summary of Chapter 50 of  NOLI ME TANGERE of JOSE RIZAL (Tagalog)

Buod ng Kabanata  50

Ang mga Kaanak ni Elias

Bago nagkahiwalay si Elias at Ibarra, ikunuwento ng piloto ng Bangka ang kaniyang buhay.

Ang kaniyang nuno ay napagbintangang nagsunog ng bahay-kalakal kung saan siya nagtrabaho. Nahatulan siyang ilibot  sa bayan at paghahagupit sa daan. Ang kaniyang asawa ay natutong maghanap ng hindi magandang trabaho para lamang sila mabuhay. Dahil sa sama ng loob, nagbigti ang lalaki.

Hindi ito naipalibing ng asawa kaya pinarusahan ding paluin pagkatapos niyang manganak. Tumakas ang babae kasama ang mga anak, Ang kaniyang panganay ay naging tulisan. 

Isang araw ay natagpuang patay ang babae kaya magpasiya ang bunsong anak na lumayo. Siya ay namasukang obrero sa isang mayamang angkan. Nagsinop siya at akapagpundar ng kabuhayan.

Nakakilala siya ng isang dalaga na kaniyang niligawan.

Nabuntis ang babae na hindi pa sila kasal. Kambal ang naging anak; si Elias at ang kapatid nitong babae. Nakulong siya dahil sa mayaman ang magulang ng dalaga.

Ipinamulat sa kanila ng magulang ng kanilang ina na patay na ang kanilang ama.Nag-aral si Elias sa mga Heswita at sa Concordia naman ang kaniyang kapatid.

Nang mamatay ang kanilang nuno, umuwi sila sa lalawigan para asikasuhin ang naiwang kabuhayan.

Isang kamag-anak nila ang nagbunyag ng kanilang lihim na pinatunayan ng matadang utusan. Ang utusan palang ito ay ang kanilang ama.

Ang kasintahan ng kapatid ni Elias ay ipinakasal ng magulang sa iba. Naglayas ang kapatid niya at lumipas ang ilang buwan, natagpuan itong patay.

Umalis si Elias sa kanilang lalawigan at nagpagala-gala na lamang.

Sa pagpapapalitan ng kuro-kuro, sa huli ay nakiisa si Ibarra sa mga nangyari kay Elias pero naniniwala siya ang sama ay hindi napupuksa  ng sama rin.

Summary of Chapter 49 of NOLI ME TANGERE of JOSE RIZAL (Tagalog)

Chapter 49- Summary of Chapter 49 of  NOLI ME TANGERE of JOSE RIZAL (Tagalog)

Buod ng Kabanata  49

Ang Tinig ng mga Pinag-uusig

Dahil sa  ayaw ni Ibarra na isipin ni Elias na umiiwas siya,hindi niya nagkataon para kausapin ang alperes na nasalubong niya. Naalala rin niya ang balak niyang dalawin si Maria.

Sa Bangka ay hindi na nagpaligoy-ligoy si Elias.

Sinabi ni  Elias na siya ang tinig ng mga sawimpalad. Si Kapitan Pablo na puno ng tulisan na ang pangalan ay hindi niya binanggit ay humihingi ng pagbabago sa pamahalaan

tulad ng paglalapat ng katarungan, pagbibigay ng dignidad sa mga tao, at pagbawas ng kapangyarihan sa mga guwardiya sibil na nagiging dahilan ng kanilang pag-aabuso sa karapatang pangtao..

Handa si Ibarra na gamitin ang pera upang humingi ng tulong sa mga kaibigan niya sa Madrid at pati sa Kapitan Heneral pero iniisip niya na sa halip makabuti ay baka lalong makasama ang kanilang balak.

Ipinaliwanag ni Ibarra na ang pagbawas ng kapangyarihan ng sibil ay makasama dahil baka malagay naman sa panganib ang mga tao.

Sinabi ni Ibarra na upang magamot ang sakit, kailangang gamutin ang sakit mismo at hindi ang sintomas lang. Kapag malala na ang sakit, kung kailangan ang dahas para ito ay masugpo ay kailangang ilapat ang ang panlunas kahit na nahapdi.

Nagdebate sila sa buting nagawa ng simbahan at ang sanhi ng panunulisan ng mga tao.

Hindi napapayag ni Elias si Ibarra sa kaniyang pakiusap sa binata kaya sinabi nitong sasabihin niya sa mga sawimpalad na umasa na lang sa Diyos.

Summary of Chapter 48 of NOLI ME TANGERE of JOSE RIZAL (Tagalog)

Chapter 48- Summary of Chapter 48 of  NOLI ME TANGERE of JOSE RIZAL (Tagalog)

Buod ng Kabanata  48

Ang Talinhaga

Kaagad pinuntahan ni  Ibarra ang bahay ni Kapitan Tiyago nang siya ay dumating upang ibalita na hindi na siya ekskumulgado ng simbahan. Dala niya ang sulat mula sa arsobispo na kailangang ibigay niya sa kura.

Natuwa si Tia Isabel sa balita. Sa balkonahe ay nakita niya ang kasintahan na nakaupo habang si Linares ay nag-aayos ng kumpol ng bulaklak. Nagulat ang dalaga at si Linares pagdating ni Ibarra.

Sinabi lang ni Ibarra ang magandang balita ay siya ay nag-palaam na malungkot.

Malungkot din si Maria Clara.

Pumunta siya sa pinagagawang paaralan kung saan binati siya ni Nol Juan. Ibinalita rin niya ang pagka-alis ng kaniyang ekskumonikasyon.

Nandoon din si Elias na kasama ng manggagawa. Gusto ni Elias na kausapin si Ibarra kahit ilang oras lang. Sa banding hapon, sabi ni Elias ay mamangka sila sa lawa para mag-usap.

Pumayag si Ibarra. Dumating si Nol Juan at ibinigay sa kaniya ang listahan ng mga gumagawa sa paaralan. Wala ang pangalan ni Elias. .

Summary of Chapter 47 of NOLI ME TANGERE of JOSE RIZAL (Tagalog)

Chapter 47- Summary of Chapter 47 of  NOLI ME TANGERE of JOSE RIZAL (Tagalog)

Buod ng Kabanata  47

Ang Dalawang Senyora

Sa pamamasyal ni napadaan sila sa bahay ni Donya Consolacion, ang asawa ng alperes. Nagkainitan ang dalawang donya nang tiningnan ng matalim ni Donya Victorina si Donya Consolacion. Sa palitan ng mga maanghang na salita, ibininulatlat ni ni Donya Victorina ang pagiging dating labandera ng asawa ng alperes.

Pinintasan naman ni Donya Consolacion si Don Tiburcio.Dumating ang alperes bago nasaktan ni Donya Victorina si Donya Consolacion ng kaniyang latigo.

Dumating din ang kura para umawat pero sininghalan lang ito ng alperes.

Inutusan ni Donya Victorina na hamunin ng duwelo ni Don Tiburcio ang alperes pero tumanggi ito.

Umalis na sila at si Linares ang napagbuntunan niya at inutusan niyang humamon sa alperes kung hindi ay ibubunyag niya ang pagkatao nito.

Malungkot na dumating si Kapitan Tiyago na natalo ang manok sa sabungan. Sinabi ni Donya Victorina na huwag payagang makasal si Linares pag hindi ito nakipagduwelo sa alperes.

Iniwan nila ang singil nila sa paggamot kay Maria Clara na nagkakahalaga ng ilang libong piso.

Summary of Chapter 46 of NOLI ME TANGERE of JOSE RIZAL (Tagalog)

Chapter 46- Summary of Chapter 46 of  NOLI ME TANGERE of JOSE RIZAL (Tagalog)

Buod ng Kabanata  46

Ang Sabungan

Ang sabungan ay laganap sa lahat ng parte ng Pilipinas. May bayad ang pagpasok dito. Sa lugar ng ulutan ay makikita ang mga tahur, ang magtatari at ang mga sobrang Mahilig sa sabong. Dito nagkakasunduan at nagbabayaran. Sa ruweda, ginanganp ang sultada.

Nang araw na yaon ay nasa loob ng sabungan si Kapitan Pablo, Kapitan Basilio at si Lucas. Dumating din si Kapitan

Tiyago na may daang manok na isasabong.

Maglalaban ang bulik ni Kapitan Basilio at ang lasak ni Kapitan Tiyago. Ang pustahan ay tatlong libong piso.

Ang magkapatid na Tarsilo at Bruno. ay gustong pumusta pero wala silang pera. Nangungutang sila kay Lucas  pero sinabi ng huli na hindi kaniya ang pera kung hindi kay Crisostomo Ibarra at mayroon siyang kondisyon sa pagpapa-utang.

Ang ama ng magkapatid ay pinatay ng guwardiya sibil pero ayaw nilang maghiganti.

Hindi pumayag ang nakakatandang kapatid sa kondisyon ni Lucas.

Nananalo ang pulang manok sa puti. Mamghinayang sila sa

Sama’y pinanalunan nila kung sila ay pumusta. Lalo pa itong sumidhi ng nakita nila ang asawa ni Sisa na si Pedro  na nanalo.

Ang susunod na laban ay ang mga manok ni Kapitan Tiyago at Kapitan Basilio.

Lumapit uli ang magkapatid kay Lucas. Binigyan sila ng tig tatlumpong piso sa kundisyong sasama sila sa paglusob sa kartel.

Hinikayat din ni Lucas na magsama pa ng iba at bibigyan niya ng dagdag na tig-sasampung piso. Pag nagtagumpay ang kanilang paglusob, bibigyan niya ng tig-dalawang daan piso ang magkapatid.

Ang mga armas daw ay darating kinabukasan.

Tuloy na ang sabong.

Summary of Chapter 45 of NOLI ME TANGERE of JOSE RIZAL (Tagalog)

Chapter 45- Summary of Chapter 45 of  NOLI ME TANGERE of JOSE RIZAL (Tagalog)

Buod ng Kabanata 45

Ang mga Pinag-uusig

Ang kinatagpo niElias sa kagubatan ay nag-ngangalang Kapitan Pablo. May sugat ito sa ulo at mahina kaysa noong unang nakita niya ito. Gusto ni Elias na umalis na lang sila sa lugar na yon at magturingang mag-ama.

Tumutol ang matanda at sinabing hindi siya hihinto ng paghahanap sa pamilyang nagpahamak sa kaniyang anak na babae at dalawang lalaki. Ang anak niyang babae ay pinagsamantalahan ng kura paroko na inilipat lang sa ibang lugar.

Ang kaniyang anak na lalaki ay napagbintangang nagnakaw sa kumbento at pinahirapan ng husto hanggang mamatay.

Ang isa niyang anak na lalaki ay nahulihang walang dalang sedula. Kinulong siya at pinahirapan din kaya nagpatiwakal na lamang ito sa hirap.

Noon ay duwag siya at takot pumatay kaya natiis niya ang kaniyang mga anak.

Dahil wala na siyang nalalabing mahal sa buhay, hindi na siya takot mamatay. Pinamumunuan niya ang isang pangkat na katulad niya ay galit din sa pang-aapi sa kanila.

Ikinuwento ni Elias ang tungkol kay Ibarra na maaring makatulong sa kanila. Pinangako niya na kakausapin niya sa Ibarra para maparating sa Kapitan Heneral ang mga pang-aabuso ng simbahan at ng namamahala sa mamamayan.

Summary of Chapter 44 of NOLI ME TANGERE of JOSE RIZAL (Tagalog)

Chapter 44- Summary of Chapter 44 of  NOLI ME TANGERE of JOSE RIZAL (Tagalog)

Buod ng Kabanata 44

Pagsusuri sa Budhi

Tinawag ni Maria Clara ang kaniyang ina habang nahihibang siya sa taas ng lagnat. Binantayan siya ni Kapitan Tiyago na nangakong magbibigay ng tungkod sa Birhen ng Antipolo pag siya ay gumaling.

Si Don Tiburcio naman ay nagulat ng akala niya ay ang reseta niya ang nakapagaling kay Maria Clara.
Ikinatuwa ito ni Donya Victorina.

Ang paglipat kay Pari Damaso sa Tayabas ay sinabi ni Kapitan Tiyago na ikalulungkot ng dalaga dahil parang
Ama na raw ituring.

Pinayuhan ni Pari Salvi na huwag ipakausap kay Maria Clara si Ibarra dahil ito ang nagging sanhi ng pagkakasakit ng kasintahan.

Sinalungat ito ni Donya Victorina dahil naniniwala siya na Ang pekeng medico na kaniyang asawa ang nagpagaling dito.

Sabi ni Pari Salvi ang pangungumpisal ang nakakagamot ng sakit. Sinabihan ni Donya Victorina na pakumpisalin si Donya Consolacion para gumaling sa masamang ugali nto.

Inusisa ni Maria Clara ang kaibigang si Sinang tungkol kay Ibarra.Sinagot siya ng kaibigan na nilalakad nito ang pagpapatawad ng arsobispo para sa kaniyang ekskumunyon.

Pumasok si Tia Isabel para tulungang sumulat si Maria Clara kay Ibarra na kalimutan na siya nito.

Nang gabing yon, nagkumpisal ang dalaga kay Pari Salvi na tumagal dahil tila hindi naman nakikinig ang kura.
Lumabas na pawisan ang pari.

Summary of Chapter 43 of NOLI ME TANGERE of JOSE RIZAL (Tagalog)

Chapter 43- Summary of Chapter 43 of  NOLI ME TANGERE of JOSE RIZAL (Tagalog)

Buod ng Kabanata 43

Mga Balak o Panukala

Malungkot na malungkot si Pari Damaso sa pagkakasakit ni Maria. Umiyak pa itong parang bata sa ilalim ng balkonahe.

Akala ng mga tao ay may itinatago palang bait si Pari Damaso at mahal na mahal nito ang inaanak na si Maria.

Nang bumalik ito sa itaas ay pinakilala ni Donya Victorina si Linares sa prayle. Naghahanap pala ng trabaho at mapapangasawa ang binata.

Tungkol sa trabaho, nangako si Pari Damaso ng tutulungan itong maghanap. Tungkol naman sa mapapangasawa, sinabi niya na kakausapin niya si Kapitan Tiyago.

Nalungkot si Pari Salvi sa narinig niyang mga usapan. Pati si Lucas na nagsumbong na limandaan lang ibinigay ni Ibarra sa pamilya ng kapatid niya ay pinagsungitan ng kura.

Summary of Chapter 42 of NOLI ME TANGERE of JOSE RIZAL (Tagalog)

Chapter 42- Summary of Chapter 42 of  NOLI ME TANGERE of JOSE RIZAL (Tagalog)

Buod ng Kabanata 42

Ang Mag-asawang De Espadaña

Dahil sa sakit ni Maria Clara, balak ni Kapitan Tiyagong maglimos sa Krus sa Tunasan at sa Krus ng Matahong. Sinangayunan siya ng kaniyang pinsan na si Tia Isabel.

Habang nag-uusap ang magpinsan, dumating si Don Tiburcio de Espadana na inaanak ni Pari Damaso at kalihim ng mga minstro sa Espanya.

Kasama nito ang asawang si Donya Victorina at si Linares.Magiging panauhin sila sa bahay ni Kapitan Tiyago.

Si Donya Victorina ay 45 na taong gulang nguni’t
Nagpapanggap na 32 ;lamang. Pinangarap niyang makapangasawa ng banyaga pero wala siyang naakit.
Napakasal siya kay Don Tiburcio de Espadana, isang Kastila na nagpanggap na isang medico kaysa bumalik
Nang kahiya-hiya sa Espanya. Marami rin siyang naloko at akala niya yayaman na siya hanggang may nagsumbong sa kaniya na isa siyang pekeng doctor.

Magpapalimos na lang sana siya sa mga kakilala nang mapangasawa niya si Donya Victorina.

Binilhan ni Donya Victorina ng mga mamahaling damit ang asawa, mga kabayo at karomata.
Si Donya Victorina ay nag-ayos ding parang taga Europa. Pati ang kaniyang pangalan ay dinagdagan ni ng de.
Nangarap mabuntis at manganak sa Espanya para hindi ito matawag na reolusyonaryo.

Pero hindi siya nagkaanak. Si Don Tiburcio lang ang napagbuntunan niya ng galit na nagging sunud-sunuran
Sa kaniya.

Nagpapaskel siya sa asawa ng pangalan nito na may titulong medicina. Kahit ayaw ng Don ay hindi siya makapalag sa asawa.

Si Donya Victorina ang gumastos para makuha si Linares mula sa Espanya.

Dumating si Pari Salvi na ipinakilala kay Linares. Pinintasan ni Donya Victorina ang mga taga lalawigan
At ipinagmalaki na kaibigan nila ang alkalde at ang mga may poder sa gobyerno.

Sinabi naman ni Kapitan Tiyago na kagagaling lang doon ng Kapitan Heneral. Natamimi si Donya Victorina.

Pinuntahan nila sa Maria para tingnan ni Don Tiburcio.
Binigyan niya ng reseta ang dalaga.

Itinanong naman ni Linares si Pari Damaso kay Pari Salvi
Dahil may dala siyang sulat para ditto.

Dadalaw daw si Pari Damaso kay Maria sagot ng kura.

Ipinakilala ni Donya Victorina si Linares kay Maria. Nabighani ang binata sa dalaga.

Dumating si Pari Damaso kahit galing sa sakit para dalawin si Maria.

Summary of Chapter 41 of NOLI ME TANGERE of JOSE RIZAL (Tagalog)

Chapter 41- Summary of Chapter 41 of  NOLI ME TANGERE of JOSE RIZAL (Tagalog)

Buod ng Kabanata 41

Dalawang Dalawa

Hindi inantok si Ibarra kaya pumunta siya sa kaniyang laboratoryo.

Dumating si Elias na nagbalitang may lagnat si Maria Clara. Nagpaalam din siya dahil pupunta siya sa Batangas, kinabukasan,
Tinanong ni Ibarra kung paano napapayag ni Elias na tumigil ang mga lalaking gustong manakit ng guwardiya sibil. Sinabi ni Elias na may utang na loob ang mga ito sa kaniya.

Pagkaalis ni Elias, nagbihis si Ibarra para tumungo sa bahay nina Maria Clara para dalawin ito. Nasalubong niya si Lucas ang kapatid ng namatay sa ginagawang paaralan.
Tinatanong nito kung magkano ang ibabayad sa pamilya ng kapatid na namatay. Umiwas si Ibarrang pag-usapan yon dahil siya ay nagmamadali.

Galit man ay walang nagawa si Lucas pero sa isip niya may
pagbabanta kapag hindi niya nagustuhan ang halaga ng ibabayad ni Ibarra.

Summary of Chapter 40 of NOLI ME TANGERE of JOSE RIZAL (Tagalog)

Chapter 40- Summary of Chapter 40 of  NOLI ME TANGERE of JOSE RIZAL (Tagalog)

Buod ng Kabanata 40

Pagsusuri sa Budhi

Tinawag ni Maria Clara ang kaniyang ina habang nahihibang siya sa taas ng lagnat. Binantayan siya ni Kapitan Tiyago na nangakong magbibigay ng tungkod sa Birhen ng Antipolo pag siya ay gumaling.

Si Don Tiburcio naman ay nagulat ng akala niya ay ang reseta niya ang nakapagaling kay Maria Clara.
Ikinatuwa ito ni Donya Victorina.

Ang paglipat kay Pari Damaso sa Tayabas ay sinabi ni Kapitan Tiyago na ikalulungkot ng dalaga dahil parang
Ama na raw ituring.

Pinayuhan ni Pari Salvi na huwag ipakausap kay Maria Clara si Ibarra dahil ito ang nagging sanhi ng pagkakasakit ng kasintahan.

Sinalungat ito ni Donya Victorina dahil naniniwala siya na Ang pekeng medico na kaniyang asawa ang nagpagaling dito.

Sabi ni Pari Salvi ang pangungumpisal ang nakakagamot ng sakit. Sinabihan ni Donya Victorina na pakumpisalin si Donya Consolacion para gumaling sa masamang ugali nto.

Inusisa ni Maria Clara ang kaibigang si Sinang tungkol kay Ibarra.Sinagot siya ng kaibigan na nilalakad nito ang pagpapatawad ng arsobispo para sa kaniyang ekskumunyon.

Pumasok si Tia Isabel para tulungang sumulat si Maria Clara kay Ibarra na kalimutan na siya nito.

Nang gabing yon, nagkumpisal ang dalaga kay Pari Salvi na tumagal dahil tila hindi naman nakikinig ang kura.
Lumabas na pawisan ang pari.